W Polsce temat wysokiej wrażliwości praktycznie nie występuje w strategiach rynku pracy, programach aktywizacyjnych czy publicznych analizach dotyczących zatrudnienia.
Nie wiemy, ile kobiet wysoko wrażliwych rezygnuje z awansu. Nie wiemy, ile z nich zmienia pracę z powodu przeciążenia. Nie wiemy, jakie warunki pracy pozwalają im najpełniej wykorzystywać potencjał. Brakuje danych. A bez danych nie ma skutecznych rozwiązań.
Udział Fundacji Does She w Szkole Rzecznictwa oznacza dla nas wejście w nowy etap działalności.
Od pojedynczych historii do badań społecznych
Polski rynek pracy znajduje się w momencie intensywnych zmian. Z jednej strony przedsiębiorcy poszukują pracowników, z drugiej coraz więcej kobiet z doświadczeniem zawodowym poszukuje możliwości rozwoju, zmiany ścieżki kariery lub powrotu do aktywności zawodowej po przerwie.
W tym samym czasie w debacie publicznej coraz większe znaczenie zyskują tematy zdrowia psychicznego, dobrostanu pracowników oraz różnorodności w miejscu pracy. Wciąż jednak stosunkowo rzadko pojawia się perspektywa kobiet po czterdziestym roku życia, kobiet wracających na rynek pracy oraz osób wysoko wrażliwych.
Fundacja Does She rozpoczyna rozwój działań rzeczniczych, aby włączyć te doświadczenia do szerszej dyskusji o rynku pracy, politykach publicznych i rozwiązaniach systemowych.
Dlaczego właśnie teraz?
W ostatnich miesiącach Fundacja prowadziła rozmowy z kobietami na różnych etapach życia zawodowego. Wśród nich były osoby wracające do pracy po przerwie, prowadzące własne firmy, zmieniające kierunek zawodowy oraz osoby wysoko wrażliwe funkcjonujące w różnych środowiskach pracy.
Wnioski z tych rozmów pokazują powtarzające się obszary doświadczeń. W centrum znajdują się kompetencje, doświadczenie i motywacja. Równolegle pojawiają się zagadnienia związane z organizacją rynku pracy, stereotypami oraz rozwiązaniami, które nie zawsze uwzględniają zróżnicowane ścieżki zawodowe kobiet.
Rozwój działań rzeczniczych stanowi kolejny etap pracy Fundacji, obok działań edukacyjnych, rozwojowych i wspierających. Obejmuje on analizę doświadczeń, identyfikowanie zjawisk społecznych oraz włączanie ich do dialogu publicznego.
Polska się starzeje. Wzrasta znaczenie aktywności zawodowej kobiet
Zmiany demograficzne wpływają na strukturę rynku pracy. Według prognoz mediana wieku mieszkańców Polski wzrośnie z około 39 lat w 2015 roku do około 50 lat w 2050 roku, co plasuje Polskę wśród najszybciej starzejących się społeczeństw w Europie.
Wraz z tym procesem rośnie znaczenie aktywności zawodowej osób starszych, w tym kobiet po 55. roku życia. Dane Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości wskazują, że wskaźnik aktywności zawodowej kobiet w wieku 55–64 lata wzrósł z 22,2 proc. w 2010 roku do ponad 51 proc. w 2025 roku.
Zmiana ta pokazuje rosnącą gotowość do pozostawania aktywną zawodowo przez dłuższy czas życia.
W tym kontekście istotne staje się pytanie o to, w jaki sposób rynek pracy odpowiada na potencjał i doświadczenie kobiet po czterdziestym r.ż.
Do Fundacji trafiają historie kobiet, które po wielu latach pracy zawodowej spotykają się z określeniami dotyczącymi wieku, dopasowania do zespołu lub etapu kariery. Część z nich wraca na rynek pracy po przerwach związanych z opieką nad rodziną, inne decydują się na zmianę branży po długim okresie pracy w jednym zawodzie.
Doświadczenie zawodowe jako zasób
Czterdziesto i pięćdziesięciolatki często posiadają wieloletnie doświadczenie zawodowe, obejmujące zarządzanie projektami, pracę zespołową, podejmowanie decyzji oraz funkcjonowanie w sytuacjach wymagających elastyczności.
W wielu przypadkach doświadczenie to łączy się z kompetencjami organizacyjnymi i interpersonalnymi, które mają istotne znaczenie w środowisku pracy.
W ramach działań rzeczniczych Fundacja będzie koncentrować się na analizie doświadczeń zawodowych kobiet oraz identyfikowaniu barier, które wpływają na ich funkcjonowanie na rynku pracy.
Wysoka wrażliwość nadal pozostaje niewidoczna na rynku pracy
Drugim obszarem działań jest sytuacja osób wysoko wrażliwych.
Badania psychologiczne wskazują, że cechy wysokiej wrażliwości mogą dotyczyć około 15–20 proc. populacji. Osoby te często charakteryzują się głębszym przetwarzaniem informacji, wysoką empatią oraz zwiększoną wrażliwością na bodźce środowiskowe.
Współczesne środowisko pracy opiera się w dużej mierze na coraz większej intensywności zadań, wielozadaniowości oraz stałej dostępności, co wpływa na różne sposoby funkcjonowania pracowników.
Wysoka wrażliwość pozostaje jednak tematem rzadko obecnym w analizach rynku pracy, HR, programach wsparcia czy strategiach zatrudnienia.
W związku z tym Fundacja planuje rozwój badań i diagnoz dotyczących doświadczeń osób wysoko wrażliwych, ich potrzeb zawodowych oraz warunków, w których mogą efektywnie wykorzystywać swoje kompetencje.
Szkoła Rzecznictwa i rozwój kompetencji systemowych
Udział Fundacji Does She w Szkole Rzecznictwa stanowi element rozwoju kompetencji w zakresie analizy polityk publicznych i działań systemowych.
Program obejmuje zagadnienia związane z procesem stanowienia prawa, metodologią badań społecznych, przygotowywaniem rekomendacji oraz współpracą z instytucjami publicznymi.
Zdobyta wiedza i narzędzia będą wykorzystywane do pogłębiania diagnozy sytuacji kobiet oraz opracowywania rekomendacji dla instytucji zajmujących się rynkiem pracy i polityką społeczną.
Od doświadczeń do diagnozy i rekomendacji
W najbliższym czasie Fundacja planuje rozwój działań badawczych obejmujących:
• sytuację kobiet 40+ na rynku pracy,
• powroty do aktywności zawodowej po przerwach,
• funkcjonowanie osób wysoko wrażliwych w środowisku pracy,
• wpływ zdrowia psychicznego na aktywność zawodową,
• doświadczenia przedsiębiorczyń prowadzących mikrofirmy.
Pierwszym etapem będzie zbieranie doświadczeń i analizowanie ich w ujęciu jakościowym. Kolejnym przygotowanie raportów i rekomendacji, które mogą być wykorzystywane przez instytucje publiczne, samorządy, organizacje pracodawców oraz środowiska eksperckie.
Współpraca i dialog
Działania rzecznicze obejmują również rozwój dialogu z instytucjami odpowiedzialnymi za kształtowanie rynku pracy.
Planowana współpraca dotyczy między innymi:
• Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
• urzędów pracy,
• Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości,
• samorządów lokalnych,
• organizacji pracodawców i przedsiębiorców,
• środowisk akademickich i eksperckich.
Celem tych działań jest tworzenie przestrzeni do wymiany danych, doświadczeń i perspektyw, które mogą wspierać projektowanie skuteczniejszych rozwiązań.
Nowy etap działania Fundacji
Fundacja Does She powstała, aby wspierać kobiety w rozwoju zawodowym i osobistym. Obecny etap działalności rozszerza tę perspektywę o działania systemowe i rzecznicze.
Doświadczenia kobiet powyżej czterdziestego życia, kobiet wracających do aktywności zawodowej oraz osób wysoko wrażliwych stają się podstawą do budowania wiedzy, która może wspierać decyzje dotyczące rynku pracy. W tym ujęciu istotne znaczenie ma zarówno wsparcie indywidualne, jak i udział w kształtowaniu warunków, w których funkcjonują kobiety na rynku pracy.